©2019 by Lijst Blanco. Proudly created with Wix.com

Verplicht, maar zo vrijwillig mogelijk?

Gisteren stond tijdens de raadsvergadering de beleidsnota Re-integratiebeleid Participatiewet op het programma. Lijst Blanco heeft net als de rest van de raad ingestemd met deze beleidsnota, maar fractievoorzitter Thijs van Zutphen diende een amendement in om de tegenprestatie minder vrijwillig te maken zodat die ook verplicht kan worden.


In 2015 is de Participatiewet ingevoerd en onderdeel van die wet is de zogeheten tegenprestatie: de plicht om naar vermogen opgedragen, dus verplichte, onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden te verrichten in ruil voor het ontvangen van een bijstandsuitkering. Zo mag de gemeente bijvoorbeeld iemand opdragen vrijwilligerswerk te doen.

Deze plicht komt echter in lang niet alle gevallen aan de orde en dat is maar goed ook. Zo wordt deze niet gevraagd als degene die een uitkering krijgt al vrijwilligerswerk doet, mantelzorg verricht voor zijn naasten of simpelweg niet in staat is om de werkzaamheden uit te voeren. Op die manier wordt voorkomen dat er onredelijke inspanningen gevraagd worden.



Maar dit betekent niet dat de tegenprestatie nooit aan de orde zou mogen komen. De bijstand is namelijk een goede voorziening, omdat dat deze ervoor zorgt dat iedereen op een menswaardige manier zijn leven in Nederland kan leiden, ook wanneer je zelf niet in staat bent om de middelen, het geld, daarvoor te verdienen. De bijstand moet echter ook ergens vandaan komen: de samenleving als geheel brengt deze op, uit solidariteit met de bijstandsgerechtigde.


Wij zijn voorstander van deze wederkerigheidsgedachte en daarom dus ook van de tegenprestatie.

Het is daarom juist dat van degene deze bijstand ontvangt, gevraagd wordt een redelijke en gepaste bijdrage naar vermogen te leveren aan die samenleving. Wij zijn voorstander van deze wederkerigheidsgedachte en daarom dus ook van de tegenprestatie.

En het is niet alleen de samenleving die iets terugkrijgt, ook degene die de tegenprestatie levert kan er voordeel bij hebben. In Rotterdam is de afgelopen jaar een verplicht tegenprestatiebeleid gevoerd en dat had tot gevolg dat het medicijngebruik tegen psychische klachten onder deze groep daalde, aldus hoogleraar Robert Dur van de Erasmus Universiteit.

Daarbij komt dat de tegenprestatie een gelegenheid vormt te blijven participeren in de samenleving en om een sociaal netwerk, arbeidsritme en regelmaat te behouden. De Rotterdamse wethouder Struijvenberg die verantwoordelijk was voor dit beleid verwoordde het treffend: “Er wordt weer iets van je verwacht, je krijgt waardering. Er zitten mensen bij die al jaren geen complimentje hebben gekregen voor het feit dat ze bestaan.’’


Maar wat doen we dan in Meierijstad? In onze gemeente wordt door de wethouder ‘de verplichting van de tegenprestatie zo vrijwillig mogelijk toegepast, wordt de eigen motivatie van de bijstandsgerechtigde als uitgangspunt genomen en wordt daarom aangesloten bij de persoonlijke wensen.’

Als je zegt dat je een verplichting zo vrijwillig toepast en aansluit bij persoonlijke wensen, zal je iemand dus nooit kunnen dwingen iets te doen dat tegen zijn wil in gaat. Want iets doen dat tegen je wil ingaat, doe je vanzelfsprekend niet vrijwillig en dat sluit dan natuurlijk ook niet aan bij jouw persoonlijke wensen. Aldus zal in onze gemeente volgens ons nooit de verplichte tegenprestatie toegepast kunnen worden, vandaar dat wij gisteren voorstelden dit beleid te wijzigen. Het kwam er echter niet van. De wethouder stelde dat hij ondanks dit beleid nog steeds dwang zou kunnen toepassen – hoe precies dan, wij hebben geen idee – maar het bleek voor de andere partijen voldoende: ons amendement haalde het niet.


Als je daarbij in je achterhoofd houdt dat tot op heden In de praktijk geen tegenprestatie wordt opgelegd, omdat het niet nodig is als re-integratie-instrument, zoals te lezen was bij de technische vragen bij dit onderwerp, zijn wij benieuwd hoe vaak de wethouder de verplichte tegenprestatie gaat toepassen. Wij gokken nul keer. We gaan het echter in de gaten houden, want naar vermogen iets terug doen voor je bijstandsuitkering, daar is niets mis mee.